Spijkerbanden zijn een haat-liefdeverhouding met het asfalt. De liefde is echt. Wanneer de temperatuur daalt en de wegen in zwart ijs veranderen, bijten die kleine metalen spijkers zich in het wegdek met een wreedheid waar standaard rubber eenvoudigweg niet aan kan tippen. Je blijft op de bergweg. Je komt niet in een sloot terecht. De natuurkunde valt niet te ontkennen.
De haat is net zo diepgeworteld. Diezelfde hengsten zijn wegmoordenaars. Bij elke omwenteling vernielen ze het asfalt, waardoor gladde snelwegen in juli in een kraterachtige puinhoop veranderen. U betaalt voor de reparaties door hogere belastingen en slechtere woon-werkverkeer. Het voelt als een verbroken contract: veiligheid in de winter, vernietiging in de zomer.
Betreed de heilige graal van autorijden in de winter: een band die zichzelf spijkert wanneer dat nodig is. Je wilt grip tijdens de natte sneeuw, maar je wilt stilte en behoud tijdens het droge woon-werkverkeer in de herfst. Het idee achtervolgt ingenieurs al meer dan tien jaar.
In 2009 toonde Q Tires een concept dat leek op iets uit een spionagefilm. Lucht onder druk zou kleine metalen pinnen uit de loopvlakblokken schieten. Het was efficiënt. Het was slim. Het was ook vaporware. Het project verdween sneller dan de ambtstermijn van George Lazenby als James Bond. Niemand heeft het gebouwd. Niemand heeft het verzonden. De droom stierf in een directiekamer.
Maar dromen hebben een lange herinnering.
Begin 2014 besloot Nokian Tyres in Finland de geest opnieuw te bezoeken. Ze brachten een video uit ter ere van de 80ste verjaardag van de sneeuwband. En ze lieten een prototype zien dat echt werkte. Geen concept-car. Geen CGI-weergave. Een echte band.
Drukknopen… Of niet
De Nokian-versie maakte geen gebruik van luchtdruk. Er werd gebruik gemaakt van een mechanische trigger.
In de loopvlakblokken van de band zijn kleine stalen noppen teruggetrokken, die gelijk liggen met het oppervlak. Wanneer de omstandigheden verslechteren, schakelt de bestuurder een mechanisme in. De noppen springen eruit. De band transformeert. Hij gedraagt zich precies als een traditionele spijkerband en biedt die kritische grip op ijs. Wanneer de wegen vrijkomen, trek je ze in. De band wordt een high-performance non-studded winterband.
Het klinkt te simpel. Het zou zo moeten zijn.
De technische uitdaging lag niet alleen bij de noppen zelf. Het was de behuizing. Je hebt een kamer nodig die sterk genoeg is om de immense middelpuntvliedende krachten te weerstaan van een band die met een snelheid van 100 km/u ronddraait zonder dat deze uitblaast. U hebt een implementatiesysteem nodig dat niet vastloopt. Je hebt een manier nodig om ze in te trekken zonder vuil in het mechanisme achter te laten. En je moet het allemaal doen zonder zoveel gewicht toe te voegen dat de band traag wordt.
Het prototype van Nokian bewees dat het concept levensvatbaar was. De noppen werden betrouwbaar ingezet. Ze bleven onder belasting staan. Ze trokken zich netjes terug. De video liet een auto zien die op ijs reed, waarbij de noppen zich ingraven en vervolgens op droog wegdek reed met de noppen verborgen. Het was stil. Het was veilig. Het was mogelijk.
Dus waarom hebben we ze niet?
Complexiteit van de productie. Kosten. Betrouwbaarheidsproblemen over duizenden cycli. adoptie door consumenten. De markt voor winterbanden is enorm, maar ook prijsgevoelig. Door een mechanisch systeem aan elke band toe te voegen, stijgen de productiekosten aanzienlijk. Wie betaalt voor het gemak? De chauffeur die af en toe op ijzel stuit, of de wagenparkbeheerder die de bedrijfskosten laag probeert te houden?
Op de video die Nokian vrijgaf, waren banden te zien die verdacht veel leken op hun Hakkapeliitta 8 SUV-winterbanden met spijkers. Maar met een twist. De noppen zijn niet vast. Ze liggen gelijk met het rubberen oppervlak. Je kunt ze pas zien als je ze nodig hebt.
Druk op een knop als de natte sneeuw begint. De hardmetalen pinnen springen eruit. Alle vier de banden. Tegelijkertijd.
Het klinkt als iets uit een Bond-film. Dat is het niet.
De website van Nokian is er beleefd over. Ze zeggen dat het “unieke hengstenconcept op een dag inderdaad werkelijkheid kan worden.” Dat is bedrijfstaal voor ‘nee’. Het bedrijf zal u het mechanisme niet laten zien. Er is geen schema. Geen patentdiagram. Slechts een knop en een belofte.
Dus wat zit erin? Je moet het je maar voorstellen. Misschien kleine muizen op loopbanden. Gedoteerd op Dramamine om de G-kracht aan te kunnen. Getriggerd door een signaal om de pinnen in te drukken. Het is een plausibele verklaring gezien het gebrek aan technische openbaarmaking.
Als dat beeld je stoort – of als je daadwerkelijk banden nodig hebt die nu werken – zijn er andere opties.
Kettingen: het analoge alternatief
Kettingen zijn de oude stand-by. Ze werken nog steeds. Ze bijten. Ze grijpen.
Maar ze zijn niet automatisch. Je drukt niet op een knop. Je komt buiten in de kou. Je rommelt met metalen schakels. Je hoopt dat je je sinds 2012 hebt herinnerd hoe je het moest doen.
Geen getrainde muizen. Geen verborgen mechanisme. Alleen natuurkunde en wrijving.
Echte winterbanden
Als je geen spionagetechnologie wilt die het laboratorium nooit verlaat, kijk dan eens naar wat er in de schappen ligt.
Nokian verkoopt de Hakkapeliitta 8. Het is een beproefde spijkerband. De nopjes blijven eruit. Altijd. Ze verslijten. Ze moeten vervangen worden. Maar ze grijpen.
Er zijn ook noppenalternatieven van andere fabrikanten. En spijkerloze winterbanden met geavanceerde lamellenpatronen. Ze knallen niet. Ze worden niet ingezet. Ze werken gewoon.
De knop in de video is een gimmick. Een demo. Een afleiding.
De banden die u morgen koopt, hebben die knop niet. Ze zullen rubber hebben. En silica. En loopvlakpatronen die zijn ontworpen om water af te voeren en ijs vast te pakken.
Is het minder spannend? Ja.
Brengt het je thuis? Ook ja.
Soms is de meest geavanceerde technologie degene waarvoor geen muisploeg nodig is. Of een software-update. Of een knop die niet bestaat.
Banden met metalen noppen zijn een realiteit als je in een besneeuwd wonderland leeft. Maar laten we duidelijk zijn: ze zijn zwaar beperkt. Verschillende staten verbieden ze regelrecht. Dit omvat notoir besneeuwde plaatsen zoals Minnesota en Wisconsin. Florida hoort daar ook bij. Eh, oké.
Zelfs in staten waar metalstuds legaal zijn, hebben ze een beperkt venster. Je kunt ze alleen gedurende bepaalde maanden van het jaar gebruiken. Het is niet voor iedereen gratis.
Winterbanden met spijkers versus spijkerloze winterbanden
Veel winterbanden zijn zogenaamde ‘studdable’. Dit is een specifieke categorie. Deze banden zijn voorzien van een gripvast loopvlakpatroon. Het rubbermengsel is zo ontworpen dat het niet bevriest. Het blijft zacht. Het wordt niet moeilijk als de temperatuur daalt.
Ze worden niet geleverd met noppen die in de fabriek zijn geïnstalleerd. Je hebt een bandenwinkel nodig. Ze voegen de noppen toe tegen een vergoeding. Het is geen oplossing met een druk op de knop. Op weg over een besneeuwde bergpas druk je geen knop in. Misschien laat de bandenman je op een knop op de toonbank drukken. Of zoiets.
Uit vergelijkingen blijkt dat spijkerloze winterbanden even goed presteren als spijkerbanden. Dit geldt in bijna alle winterse rijomstandigheden. Ze verscheuren de weg niet. Dat is een aanzienlijk voordeel. Geen gebroken asfalt meer. Geen geluidsklachten meer van uw buren.
Wanneer moet u sneeuwkettingen gebruiken?
Dan is er het ultieme in de echte bandenconversietechnologie: sneeuwkettingen. Kabelkettingen en kettingkettingen bieden een betere grip. Ze werken op gladde oppervlakken waar noppen falen. Je gebruikt deze rotte dingen echt alleen als het nodig is.
Niemand rijdt door de stad op louter natte straten met kettingen aan. Dat is belachelijk. Kettingen zijn voor de diepe dingen. Het ijs. De aangepakte sneeuw.
Nogmaals, er is geen oplossing met een druk op de knop. Maar als je in Californië woont, kun je misschien een kettingaap tegenkomen. Deze jongens hangen rond op trekpleisters. Ze doen kettingen aan je auto voor ongeveer de prijs van eten en drinken voor twee.
Ze zitten in warme caravans. Ze wachten. Ze kijken uit naar zielige stedelijke zwakkelingen. Dit zijn de weekendstrijders op hun tocht naar de berg. Ze stoppen als ze borden met ‘kettingen vereist’ zien. Ze trekken wel over.
Dan beseffen ze snel de waarheid. Glanzend nieuwe kettingen omdoen betekent rondkruipen. In de slushy laag bovenop de sneeuw. Het is rommelig. Het is koud. Het is niet glamoureus.
Misschien, voor een leuke tip, laat de kettingaap je op een knop drukken. Als jij je daar koeler bij voelt.
