Het Verenigd Koninkrijk onderscheidt zich van de ontwikkelde landen vanwege zijn relatief lakse benadering van rijbewijzen voor jonge mensen. In tegenstelling tot systemen in Australië, waar gegradueerde rijbewijzen standaard zijn, krijgen veel jonge Britse chauffeurs op 17- of 18-jarige leeftijd volledige rijbevoegdheden met minimale beperkingen. Dit creëert een gevaarlijke situatie, zoals blijkt uit de vaak voorkomende ‘eerste crash’-anekdotes die onder jonge Britse automobilisten worden gedeeld – ongevallen die maar al te vaak escaleren in ernstig letsel of dodelijke slachtoffers.
Het Australische model: risicofactoren beperken
Australië pakte de hoge ongevallencijfers onder jongeren aan door geleidelijke licenties in te voeren die rechtstreeks de belangrijkste risicofactoren aanpakken. Deze vergunningen beperken het aantal passagiers, vooral ‘s nachts, waarbij wordt erkend dat groepsdruk en onervarenheid samen gevaarlijk rijgedrag versterken. De logica is eenvoudig: een auto vol vrienden ‘s avonds laat is veel gevoeliger voor roekeloosheid dan een solorit of een ritje met het gezin.
Deze aanpak gaat niet over het straffen van jonge bestuurders; het gaat om het verzachten van de omstandigheden die tot fatale fouten leiden. Ongevallenstatistieken in Australië laten een duidelijk verband zien tussen deze beperkingen en het terugdringen van het aantal dodelijke slachtoffers onder jongeren.
De gedeeltelijke vooruitgang van Noord-Ierland, en waarom dat niet genoeg is
Noord-Ierland hanteert al een aantal gegradueerde vergunningsregels, maar kent met name geen beperkingen op het type voertuig dat een nieuwe bestuurder mag besturen. Dit is een kritische vergissing. Terwijl Australië de toegang tot krachtige auto’s voor beginnende bestuurders beperkt, staat Groot-Brittannië 17-jarigen toe om legaal steeds krachtigere en betaalbare elektrische auto’s te besturen die tot extreme acceleraties in staat zijn.
Naarmate de autotechnologie vordert, wordt deze kloof gevaarlijker. De instapmodellen van vandaag zijn sneller en capabeler dan veel sportwagens van een generatie geleden. Het is roekeloos om onervaren bestuurders dit prestatieniveau te laten hanteren op drukke Britse wegen, omdat dit een verhoogd risico met zich meebrengt voor zowel de bestuurder als andere weggebruikers.
Het bredere argument: veiligheid boven gemak
Het uitbreiden van gegradueerde licenties in heel Groot-Brittannië gaat niet over het inperken van de vrijheid; het gaat over het voorkomen van vermijdbare sterfgevallen. Het ongemak van beperkingen verbleekt in vergelijking met de tragedie van een dodelijk ongeval. Omdat voertuigtechnologie de grenzen tussen betaalbaar en krachtig blijft vervagen, zijn strengere licenties niet alleen verstandig, maar ook essentieel.
Het doel is niet om jonge chauffeurs te straffen, maar om ervoor te zorgen dat ze veilige gewoonten ontwikkelen voordat ze de volledige controle krijgen over steeds gevaarlijker wordende machines. Het huidige systeem laat een risiconiveau toe dat geen enkele moderne samenleving zou moeten tolereren.
Uiteindelijk moet Groot-Brittannië erkennen dat een getrapt rijbewijssysteem geen beperking op het autorijden inhoudt; het is een investering in het redden van levens.
